“Kalçam ağrıyor diye geldim ama meğer sorun belimdeymiş.”
Ya da tam tersi…
“Dizim ağrıyor sanıyordum, asıl problem kalça ekleminden kaynaklanıyormuş.”
Ortopedi pratiğinde ağrının kaynağı ile hissedildiği bölge her zaman aynı olmayabilir. Bu durum, “yansıyan ağrı” olarak adlandırılır ve doğru tanı konulmasını zorlaştıran önemli nedenlerden biridir.
Bu nedenle yalnızca ağrının olduğu bölgeye odaklanmak yerine, ağrının hangi yapıdan kaynaklandığını doğru şekilde belirlemek gerekir.
Yansıyan Ağrı Nedir?
Vücudumuzdaki sinirler, farklı anatomik bölgelerden gelen ağrı sinyallerini benzer yollar üzerinden beyne iletebilir.
Bu nedenle beyin bazen ağrının gerçek kaynağını tam olarak ayırt edemez ve şikâyet, sorunun bulunduğu eklem yerine farklı bir bölgede hissedilebilir.
Kalça eklemi bunun en tipik örneklerinden biridir.
Kalça kaynaklı sorunlar yalnızca kasık bölgesinde değil;
- Uyluğun ön yüzünde,
- Diz çevresinde,
- Kalçanın yan tarafında,
- Bazen de bel bölgesinde ağrıya neden olabilir.
Bu nedenle diz ağrısıyla başvuran bir hastada, değerlendirilmesi gereken eklem bazen diz değil kalça olabilir.
Kalça ve Bel Hastalıkları Birbirini Taklit Edebilir
Kalça eklemi ile bel omurgası biyomekanik olarak birbiriyle yakın ilişki içerisindedir.
Kalçadaki hareket kısıtlılığı zamanla bel omurgasına daha fazla yük binmesine neden olabilir. Benzer şekilde bel kaynaklı sinir sıkışmaları da kalça ağrısını taklit edebilir.
Bu nedenle yalnızca görüntüleme sonuçlarına bakılarak karar vermek doğru değildir.
Tanı sürecinde;
- Hastanın ağrıyı tarif etme şekli,
- Ağrının hangi hareketlerle arttığı,
- Fizik muayene bulguları,
- Gerekli durumlarda görüntüleme yöntemleri
birlikte değerlendirilmelidir.
Yanlış Bölgeyi Tedavi Etmek Sorunu Çözmez
Yansıyan ağrının en önemli sonucu, gerçek kaynağın gözden kaçabilmesidir.
Örneğin diz ağrısı nedeniyle uzun süre tedavi gören bir hastada, esas problem kalça eklemindeki kireçlenme olabilir.
Benzer şekilde bel fıtığı düşünülen bazı hastalarda ise ağrının nedeni kalça eklemindeki yapısal bir problem olarak karşımıza çıkabilir.
Bu nedenle başarılı tedavinin ilk şartı, ağrının hissedildiği yeri değil, kaynağını doğru tespit etmektir.
Tedavi Tanıya Göre Planlanmalıdır
Modern ortopedide tedavi, yalnızca görüntüleme bulgularına veya ağrının hissedildiği bölgeye göre planlanmaz.
Asıl amaç;
- Ağrının gerçek kaynağını belirlemek,
- Fonksiyon kaybını değerlendirmek,
- Hastanın günlük yaşamını etkileyen biyomekanik sorunu ortaya koymaktır.
Doğru tanı konulduğunda gereksiz tedavilerin önüne geçilebilir ve hastaya en uygun yaklaşım planlanabilir.
Sonuç
Kalça ağrısı her zaman kalçadan, diz ağrısı da her zaman dizden kaynaklanmaz.
Kas-iskelet sistemi bir bütün olarak çalışır ve bir eklemdeki problem farklı bir bölgede ağrıya neden olabilir.
Bu nedenle ortopedide başarılı tedavinin ilk adımı, ağrının yerini değil; kaynağını doğru belirlemektir. Çünkü doğru tanı, etkili tedavinin temelini oluşturur.
